De aanvoertemperatuur van de warmtepomp is een van de belangrijkste instellingen die van invloed zijn op de prestaties van de warmtepomp. Deze temperatuur beïnvloedt het verwarmingsvermogen, het rendement, de prestaties van de radiatoren en de regeling van het systeem.
Dit heeft invloed op het verwarmingsvermogen, het rendement, de prestaties van de radiatoren en de regeling van het systeem. Voor installateurs en projectinkopers is de belangrijkste vraag niet hoe warm een warmtepomp het water kan maken, maar welke aanvoertemperatuur het gebouw daadwerkelijk nodig heeft.
Een goed systeem is erop gericht om aan de verwarmingsbehoefte te voldoen bij de laagst haalbare aanvoertemperatuur. Daarvoor moeten het gebouw, de warmteafgevers, de ontwerpbuitentemperatuur en de prestaties van de warmtepomp als één geheel worden beschouwd.
De aanvoertemperatuur van de warmtepomp is de temperatuur van het water dat de warmtepomp verlaat en het verwarmingscircuit binnenstroomt.
Het water stroomt vervolgens door radiatoren, vloerverwarming of andere verwarmingselementen en geeft warmte af aan het gebouw. Het keert op een lagere temperatuur terug naar de warmtepomp en wordt opnieuw verwarmd.
Een systeem kan bijvoorbeeld werken bij een aanvoertemperatuur van 45 °C en een retourtemperatuur van 40 °C. De daadwerkelijke ontwerptemperaturen verschillen van project tot project.
De aanvoertemperatuur verschilt ook van de kamertemperatuur. Een kamer kan op 20–22 °C worden gehouden, terwijl het verwarmingswater veel warmer is.
De belangrijkste reden is efficiëntie.
Een warmtepomp moet warmte van een koudere bron naar een warmer verwarmingscircuit transporteren. Naarmate de vereiste watertemperatuur stijgt, wordt het temperatuurverschil doorgaans groter, wat het werk van de compressor kan verhogen en de COP kan verlagen.
Maar er is een belangrijk praktisch punt: minder is niet altijd beter.
De verwarmingselementen moeten nog steeds voldoende warmte afgeven om de gewenste kamertemperatuur op peil te houden. Als de aanvoertemperatuur te veel wordt verlaagd, leveren radiatoren of andere verwarmingselementen mogelijk onvoldoende warmte af.
De betere ontwerpregel luidt dus:
Gebruik de laagst mogelijke aanvoertemperatuur waarmee op betrouwbare wijze aan de verwarmingsbehoefte van het gebouw kan worden voldaan.
In de huidige richtlijnen van Energy Saving Trust voor warmtepompsystemen wordt ook een verband gelegd tussen het systeemontwerp, het warmteverlies, de prestaties van de verwarmingselementen en de aanvoertemperatuur, in plaats van de aanvoertemperatuur als een op zichzelf staande instelling te beschouwen. Zie de ontwerprichtlijnen voor warmtepompsystemen van de Energy Saving Trust.
Er is niet één enkele juiste aanvoertemperatuur die voor elk warmtepompsysteem geldt.
De benodigde temperatuur hangt voornamelijk af van het gebouw en de warmtebronnen.
Energy Saving Trust merkt op dat warmtepompen vaak werken bij lagere verwarmingswatertemperaturen dan traditionele verwarmingssystemen, terwijl bij sommige renovaties hogere temperaturen nodig kunnen zijn.
Als algemeen ontwerpconcept:
| Verwarmingssysteem | Typische aanpak |
|---|---|
| Vloerverwarming | Lagere aanvoertemperatuur |
| Lage-temperatuurradiatoren | Lage tot matige aanvoertemperatuur |
| Bestaande radiatoren | Er kan een hogere temperatuur nodig zijn |
| Aanpassing voor hoge temperaturen | Er kan een hogere aanvoertemperatuur nodig zijn |
| Warm water voor huishoudelijk gebruik | Meestal hoger dan de kosten voor ruimteverwarming |
Dit zijn geen vaste bedrijfsdoelstellingen. De juiste waarde moet worden afgeleid uit het warmteverlies van het gebouw, het vermogen van de verwarmingselementen en de gekozen warmtepomp.
Vloerverwarming is over het algemeen zeer geschikt voor warmtepompen, omdat het een groot warmteafgevend oppervlak biedt.
Een grote oppervlakte kan vaak de benodigde ruimteverwarming leveren bij een lagere watertemperatuur dan een kleinere radiator. Dit kan ervoor zorgen dat de warmtepomp efficiënter werkt.
De installateur moet echter nog steeds de werkelijke behoefte berekenen.
De vloerconstructie, de afstand tussen de leidingen, het warmteverlies in de ruimte, de vloerbedekking en de ontwerpbinnentemperatuur kunnen allemaal van invloed zijn op de benodigde watertemperatuur. Het volstaat niet om simpelweg een lage temperatuur in te stellen alleen omdat het project vloerverwarming heeft.
Voor toepassingen waarbij verwarming en koeling worden gecombineerd, zie JNOD’s verwarming en koeling warmtepompen.
Radiatorsystemen vragen om meer aandacht, vooral bij renovatieprojecten.
Oudere verwarmingssystemen waren vaak ontworpen voor hogere watertemperaturen dan moderne warmtepompsystemen. Een radiator die goed werkte met een traditionele ketel, kan minder warmte afgeven wanneer hij wordt gevoed met water met een lagere temperatuur.
Dat betekent niet dat elke radiator vervangen moet worden.
De installateur moet het volgende controleren:
Een grotere radiator of een goed gekozen lagetemperatuurradiator kan het benodigde vermogen leveren zonder dat de warmtepomp op een onnodig hoge temperatuur hoeft te werken.
De belangrijke vraag is niet simpelweg:
“Kan een warmtepomp samen met radiatoren werken?”
Het is:
“Kunnen de bestaande of geselecteerde radiatoren voldoen aan de warmtebelasting van de ruimte bij de geplande aanvoertemperatuur?”
COP is geen vast getal voor een warmtepomp.
Dit is afhankelijk van de buitentemperatuur, de temperatuur van het uitgaande water en andere bedrijfsomstandigheden. Daarom moeten de gepubliceerde prestatiegegevens altijd in samenhang met de testomstandigheden worden bekeken.
Het huidige R290-model van JNOD met één ventilator en bovenuitblaas is hier een goed voorbeeld van. Bij omstandigheden van A7/6 °C heeft de JMU50HC de volgende specificaties:
| Toestand bij het verlaten van het water | Verwarmingscapaciteit | COP |
|---|---|---|
| W30/35 °C | 5,00 kW | 4.68 |
| W40/45 °C | 5,00 kW | 3.65 |
| W47/55 °C | 5,00 kW | 3.10 |
Bij diezelfde warmtepomp is dan ook een duidelijke verandering in de COP waarneembaar naarmate de vereiste watertemperatuur stijgt.
Voor installateurs en kopers is dit dan ook de reden waarom het misleidend kan zijn om producten uitsluitend op basis van één COP-waarde te vergelijken. Controleer de prestatiegegevens van de fabrikant onder omstandigheden die dicht bij de werkelijke projectomstandigheden liggen.
Zie de JNOD R290 luchtbronwarmtepomp met boveninlaat voor gepubliceerde bedrijfsgegevens.
Een warmtepomp hoeft niet gedurende het hele stookseizoen dezelfde aanvoertemperatuur te hanteren.
Wanneer de buitentemperatuur daalt, verliest het gebouw doorgaans meer warmte. Het systeem heeft dan mogelijk een hogere aanvoertemperatuur nodig.
Wanneer de buitentemperatuur stijgt, daalt de vraag naar verwarming. De vereiste aanvoertemperatuur kan worden verlaagd.
Bij weerscompensatie wordt de buitentemperatuur gebruikt om de verwarmingscurve aan te passen. In plaats van het systeem op één vaste hoge temperatuur te houden, wordt de streeftemperatuur aangepast aan de werkelijke omstandigheden.
Dit is van belang omdat een gebouw mogelijk alleen tijdens koudere periodes de ontwerpstromingstemperatuur nodig heeft. Bij milder weer kan het werken bij een lagere temperatuur de temperatuurstijging verminderen en de efficiëntie verbeteren.
In de installatiehandleiding van Energy Saving Trust wordt ook weerscompensatie aanbevolen als onderdeel van een effectieve regeling van de warmtepomp en het systeemontwerp. Lees de richtlijnen over compensatie bij slecht weer en andere maatregelen.
De praktische aanpak is om uit te gaan van het gebouw zelf in plaats van van een vooraf ingestelde temperatuur.
Bereken de warmtebehoefte voor elke ruimte bij de ontwerpbuitentemperatuur.
Alleen de vloeroppervlakte is niet voldoende. Twee gebouwen van elk 200 m² kunnen een heel verschillend vermogen van de warmtepomp nodig hebben vanwege de isolatie, de beglazing, luchtlekkage, de ligging van het gebouw en het plaatselijke klimaat.
Nauwkeurige berekeningen van het warmteverlies vormen de basis voor zowel de dimensionering van warmtepompen als de keuze van verwarmingselementen.
Zodra de warmtebelasting van de ruimte bekend is, moet worden gecontroleerd of de radiatoren, vloerverwarming of andere warmtebronnen dat vermogen bij de geplande aanvoertemperatuur kunnen leveren.
Als dat niet lukt, is het niet altijd de oplossing om de temperatuur van de warmtepomp te verhogen. Het project is wellicht beter gediend met grotere verwarmingselementen, betere isolatie of een ander systeemontwerp.
Kijk verder dan het nominale verwarmingsvermogen.
Controleer voor de geselecteerde bedrijfsomstandigheden het volgende:
Dit is met name van belang in koudere klimaten en bij renovatieprojecten.
Nadat de apparatuur en de stralers op elkaar zijn afgestemd, stelt u de weerscompensatie in op basis van de daadwerkelijke verwarmingsreactie van het gebouw.
Controleer vervolgens het systeem tijdens de inbedrijfstelling. Controleer de aanvoertemperatuur, de retourtemperatuur, het waterdebiet, de kamertemperatuur, de regelingen en het gedrag van het systeem bij verschillende belastingen.
De ontwerpwaarde op papier en de waarde die in het geïnstalleerde systeem het beste werkt, zijn niet altijd hetzelfde.
Warmtepompen voor hoge temperaturen kunnen nuttig zijn bij renovatieprojecten waarbij hogere watertemperaturen nodig zijn.
Maar de maximale uitlaattemperatuur is niet hetzelfde als de normale bedrijfstemperatuur.
De huidige R290-modellen met bovenblazer van JNOD Geef de uitlaatwatertemperaturen tot 75 °C en de bedrijfstemperatuur tot -25 °C aan.
Die mogelijkheid kan van groot belang zijn voor veeleisende toepassingen, maar mag niet worden gezien als een reden om het systeem voortdurend op 75 °C te laten draaien.
De betere vraag is:
Welke aanvoertemperatuur is voor de toepassing nodig, en welke capaciteit en COP levert de warmtepomp onder die omstandigheden?
Dit onderscheid is vooral van belang bij het vergelijken van warmtepompen voor het achteraf inbouwen in radiatoren of voor projecten in koude klimaten.
Een hoge instelling biedt weliswaar een grotere veiligheidsmarge, maar kan ook het energieverbruik verhogen terwijl het gebouw op een lagere temperatuur zou kunnen functioneren.
Een warmtepomp kan niet los van het verwarmingssysteem worden gekozen. De verwarmingselementen moeten bij de gekozen aanvoertemperatuur voldoende warmte afgeven.
Controleer altijd de buitentemperatuur en de temperatuur van het uitgaande water voordat u het gepubliceerde COP-cijfer in aanmerking neemt.
Een warmtepomp kan weliswaar water met een hoge temperatuur produceren, maar dat is niet het meest efficiënte werkpunt.
Er is geen algemeen geldend getal.
Een goed ontworpen vloerverwarmingssysteem kan bij een relatief lage aanvoertemperatuur werken. Bij een achteraf geïnstalleerd systeem met bestaande radiatoren kan een hogere temperatuur nodig zijn. Voor de warmwatervoorziening kan weer een nog hogere temperatuur nodig zijn.
De juiste volgorde is:
Warmteverlies berekenen → verwarmingselementen controleren → benodigde aanvoertemperatuur bepalen → prestaties van de warmtepomp controleren → regeltechniek configureren → bij de inbedrijfstelling controleren.
Deze aanpak is veel betrouwbaarder dan eerst een temperatuur te kiezen en de rest van het systeem daarop af te stemmen.
Voor distributeurs, installateurs en projectinkopers moet de aanvoertemperatuur een van de belangrijkste criteria zijn bij het vergelijken van warmtepompmodellen.
Bekijk de prestaties onder de omstandigheden waarin het systeem daadwerkelijk zal worden gebruikt. Een model met een hoge nominale COP is misschien niet de beste keuze als de prestaties bij de vereiste watertemperatuur sterk afnemen.
JNOD’s assortiment luchtwarmtepompen omvat R290 lucht-water-modellen voor verwarming, koeling en warmwatervoorziening, met gepubliceerde prestatiegegevens onder verschillende bedrijfsomstandigheden.
Voor projecten in koudere klimaten biedt JNOD ook warmtepompoplossingen voor koude klimaten voor toepassingen waarbij rekening moet worden gehouden met zowel lage buitentemperaturen als hogere verwarmingswatertemperaturen.
Voor distributeurs, aannemers en projectpartners is de meest betrouwbare selectiemethode om de warmtepomp af te stemmen op het complete systeem, in plaats van een keuze te maken op basis van één enkele nominale waarde.
Dit is de temperatuur van het water dat de warmtepomp verlaat en het verwarmingscircuit binnenstroomt.
Nee. Lagere temperaturen kunnen de efficiëntie verbeteren, maar de verwarmingselementen moeten nog steeds voldoende warmte aan het gebouw leveren.
Ja, bij veel projecten. De installateur moet eerst het warmteverlies van het gebouw en het vermogen van de radiatoren bij de geplande aanvoertemperatuur controleren.
Een hogere watertemperatuur zorgt er doorgaans voor dat de warmtepomp een grotere temperatuurstijging moet realiseren, wat het werk van de compressor kan verhogen en het rendement kan verminderen.
Weerscompensatie past de streefstroomtemperatuur aan op basis van de buitenomstandigheden. Hierdoor verbruikt het systeem minder warm water wanneer het gebouw minder warmte nodig heeft.
Nee. De maximale uitlaattemperatuur geeft aan wat het apparaat onder bepaalde omstandigheden kan bereiken. Dit betekent niet dat die temperatuur de beste instelling is voor normaal verwarmingsgebruik.
De aanvoertemperatuur is een ontwerpkeuze voor het systeem, niet zomaar een getal op de regelaar.
De juiste temperatuur hangt af van het warmteverlies, de verwarmingselementen, de buitenomstandigheden, de regelingsstrategie en de daadwerkelijke prestaties van de gekozen warmtepomp. Lagere temperaturen kunnen het rendement verbeteren, maar alleen als het verwarmingssysteem nog steeds het vereiste vermogen kan leveren.
Voor installateurs en projectinkopers is de beste aanpak heel eenvoudig:
Ontwerp eerst het verwarmingssysteem voor het gebouw en kies vervolgens de warmtepomp die bij dat systeem past.
Dat is de meest betrouwbare manier om verwarmingsprestaties, comfort en efficiëntie met elkaar in evenwicht te brengen.
English 
German 
French 
Spanish 
Italian 
Dutch